{"id":3743,"date":"2023-11-10T12:22:37","date_gmt":"2023-11-10T12:22:37","guid":{"rendered":"https:\/\/nowahuta.test.znp.edu.pl\/?p=3743"},"modified":"2023-11-10T12:23:00","modified_gmt":"2023-11-10T12:23:00","slug":"11-listopada-narodowe-swieto-niepodleglosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/11-listopada-narodowe-swieto-niepodleglosci\/","title":{"rendered":"11 Listopada Narodowe \u015awi\u0119to Niepodleg\u0142o\u015bci"},"content":{"rendered":"<article id=\"post-19996\" class=\"post-19996 post type-post status-publish format-standard has-post-thumbnail hentry category-ogolne\"><a title=\"11 Listopada Narodowe \u015awi\u0119to Niepodleg\u0142o\u015bci\" href=\"https:\/\/znp.edu.pl\/11-listopada-narodowe-swieto-niepodleglosci-2\/\"> <img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"attachment-post-thumbnail wp-post-image\" src=\"https:\/\/znp.edu.pl\/assets\/uploads\/2023\/11\/znp_sm_post_11listopada.png\" alt=\"\" width=\"671\" height=\"671\"\/> <\/a>Jeste\u015bmy dumni, \u017ce w pierwszym szeregu bojownik\u00f3w Niepodleg\u0142o\u015bci, u boku Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, stali nauczyciele \u2013 cz\u0142onkowie Zwi\u0105zku!Po 123 latach zabor\u00f3w nasz kraj wr\u00f3ci\u0142 na map\u0119 Europy. 11 listopada 1918 r., czyli dzie\u0144 po powrocie z Magdeburga do Warszawy, J\u00f3zef Pi\u0142sudski otrzyma\u0142 od Rady Regencyjnej w\u0142adz\u0119 wojskow\u0105, a nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej \u2013 pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy.<\/p>\n<p><strong>Z postaci\u0105 J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego \u015bci\u015ble zwi\u0105zane jest historia Zwi\u0105zku Nauczycielstwa Polskiego. Nauczyciele znajdowali si\u0119 bowiem w\u015br\u00f3d najbli\u017cszych wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w Marsza\u0142ka, a w 1921 r. J\u00f3zef Pi\u0142sudski zosta\u0142 honorowym cz\u0142onkiem ZNP.<\/strong><\/p>\n<p>Nauczyciele walczyli o niepodleg\u0142\u0105 Polsk\u0119 korzystaj\u0105c z r\u00f3\u017cnych form walki: prowadz\u0105c nauczanie w j\u0119zyku polskim wbrew zakazom zaborc\u00f3w, czy te\u017c podejmuj\u0105c akcj\u0119 zbrojn\u0105 w szeregach polskich formacji wojskowych, w tym Legion\u00f3w Polskich i POW. Dzia\u0142acze Zwi\u0105zku Polskiego Nauczycielstwa Ludowego Galicji (m.in. Stanis\u0142aw Nowak i Julian Smulikowski) uczestniczyli w dzia\u0142alno\u015bci Naczelnego Komitetu Narodowego w Galicji (utworzonego w 1914 r., kt\u00f3ry organizowa\u0142 Legiony Polskie). Stanis\u0142aw Nowak by\u0142 wiceprzewodnicz\u0105cym Komisji Szkolnej NKN.<\/p>\n<p>Przypomnijmy, \u017ce 11 listopada 1918 r. \u2013 kiedy na ulicach Warszawy trwa\u0142o rozbrajanie \u017co\u0142nierzy niemieckich, a przez miasto przetacza\u0142y si\u0119 manifestacje niepodleg\u0142o\u015bciowe \u2013 na zebraniu dzia\u0142aczy Zwi\u0105zku Polskiego Nauczycielstwa Ludowego Galicji i Zrzeszenia Nauczycielstwa Polskich Szk\u00f3\u0142 Pocz\u0105tkowych (ZNPSP) Kr\u00f3lestwa, zapad\u0142a decyzja o zjednoczeniu obu nauczycielskich organizacji.<\/p>\n<p>Przyj\u0119to nazw\u0119 Zwi\u0105zek Polskiego Nauczycielstwa Szk\u00f3\u0142 Powszechnych (ZPNSP), wskazano Warszaw\u0119 na miejsce siedziby organizacji. Zjazd zjednoczeniowy nowego Zwi\u0105zku odby\u0142 si\u0119 12 kwietnia 1919 r. Organem prasowym Zwi\u0105zku (poprzednio \u2013 Zrzeszenia) by\u0142 G\u0142os Nauczycielski, wydawany od 1 czerwca 1917 r. Cz\u0142onek Komitetu Redakcyjnego G\u0142osu Nauczycielskiego Ksawery Prauss zosta\u0142 nast\u0119pnie \u2013 17 listopada 1918 r. \u2013 pierwszym ministrem o\u015bwiaty (wyzna\u0144 religijnych i o\u015bwiecenia publicznego) wolnej Polski.<\/p>\n<p><strong>W 1923 r., w wolnej ju\u017c Polsce, J\u00f3zef Pi\u0142sudski tak podsumowa\u0142 wk\u0142ad nauczycieli w odzyskanie niepodleg\u0142o\u015bci:<\/strong><\/p>\n<p>\u201eObok pracy wojskowej, kt\u00f3ra byt nasz utrwali\u0142a, utrwali\u0142a sw\u0105 krwi\u0105, jeste\u015bcie tymi, kt\u00f3rzy w prawdziwym odrodzeniu Polski i odrodzeniu cz\u0142owieka polskiego macie najwi\u0119ksze prawo do zas\u0142ugi. \u017bycie wasze p\u0142yn\u0119\u0142o w tej samej ci\u0119\u017ckiej pracy, w jakiej p\u0142yn\u0119\u0142o \u017cycie \u017co\u0142nierskie\u201d (GN nr 13-15 z 15 pa\u017adziernika 1923 r.).<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>\u201eStan\u0119li\u015bcie Szanowni Panowie i Szanowne Panie do pracy odrodzeni w odrodzonej Polsce, do pracy odrodzenia serc, odrodzenia dusz, kt\u00f3re w niewoli si\u0119 plugawi\u0142y i w niewoli nieraz nikczemnia\u0142y. Odradza\u0107 dusze ludzkie, zmieni\u0107 cz\u0142owieka, zrobi\u0107 go lepszym, zrobi\u0107 go wy\u017cszym, zrobi\u0107 go pot\u0119\u017cniejszym i silniejszym, to jest wasze zadanie\u201d \u2013 tak Marsza\u0142ek przemawia\u0142 do delegat\u00f3w i delegatek na V Zjazd Zwi\u0105zku. Dwa lata wcze\u015bniej, w 1921 r., uczestnicy III Zjazdu przyznali J\u00f3zefowi Pi\u0142sudskiemu tytu\u0142 honorowego cz\u0142onka Zwi\u0105zku.<\/p><\/blockquote>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-19997\" src=\"https:\/\/znp.edu.pl\/assets\/uploads\/2023\/11\/1-1024x694-1-700x474.jpg\" alt=\"\" width=\"700\" height=\"474\"\/><\/figure>\n<p>Zdj\u0119cie, kt\u00f3re ilustruje ten artyku\u0142 przedstawia uczestnik\u00f3w nauczycielskiego kursu spo\u0142eczno-naukowego Ogniska Krajowego Zwi\u0105zku Nauczycielstwa Ludowego we Lwowie z 1913 r. Jednym z wyk\u0142adowc\u00f3w by\u0142 J\u00f3zef Pi\u0142sudski (siedzi trzeci od lewej), Julian Smulikowski (siedzi pierwszy od prawej) by\u0142 jego bliskim wsp\u00f3\u0142pracownikiem (Archiwum Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego ZNP w Warszawie).<\/p>\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" class=\"wp-image-19998\" src=\"https:\/\/znp.edu.pl\/assets\/uploads\/2023\/11\/J.Pilsudski.jpg\" alt=\"\" width=\"500\" height=\"930\"\/><\/figure>\n<p>Wi\u0119cej publikacji po\u015bwi\u0119conych historii polskiej szko\u0142y oraz Zwi\u0105zku Nauczycielstwa Polskiego mo\u017cna znale\u017a\u0107 w serwisie G\u0142osu:<\/p>\n<p>&nbsp;<a href=\"https:\/\/glos.pl\/tag\/nasza-historia\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\"><span class=\"has-inline-color has-vivid-green-cyan-color\"><strong>https:\/\/glos.pl\/tag\/nasza-historia<\/strong><\/span><\/a><\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: G\u0142os Nauczycielski<\/p>\n<p><span class=\"has-inline-color has-vivid-green-cyan-color\">Narodowe \u015awi\u0119to Niepodleg\u0142o\u015bci. Nauczyciele stali w pierwszym szeregu walcz\u0105cych o woln\u0105 Polsk\u0119 \u2013 G\u0142os Nauczycielski (glos.pl)<\/span><\/p>\n<h3 class=\"has-text-align-center\"><strong>Kalendarium: J\u00f3zef Pi\u0142sudski i Zwi\u0105zek Nauczycielstwa Polskiego<\/strong><\/h3>\n<p><strong>1901 r.<\/strong>&nbsp;\u2013 J\u00f3zef Pi\u0142sudski jako carski wi\u0119zie\u0144 ucieka ze szpitala w Petersburgu; jedn\u0105 z os\u00f3b, kt\u00f3re pomog\u0142y w ucieczce, by\u0142 Ksawery Prauss, p\u00f3\u017aniejszy cz\u0142onek ZNP, pierwszy minister o\u015bwiaty w II RP (1918-1919) oraz redaktor G\u0142osu Nauczycielskiego.<\/p>\n<p><strong>1901 r.<\/strong>&nbsp;\u2013 pocz\u0105tek znajomo\u015bci J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego z Julianem Smulikowskim (p\u00f3\u017aniejszym wiceprezesem ZNP) i wsp\u00f3\u0142pracy w ramach dzia\u0142alno\u015bci niepodleg\u0142o\u015bciowej.<\/p>\n<p><strong>1906-1914<\/strong>&nbsp;\u2013 Julian Smulikowski pod pseudonimami \u201etowarzysz Julian\u201d lub \u201eKotwicz\u201d pe\u0142ni r\u00f3\u017cne funkcje w ramach lwowskiej sekcji PPS-Frakcji Rewolucyjnej jako bliski wsp\u00f3\u0142pracownik J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n<p><strong>1908 r.<\/strong>&nbsp;\u2013 s\u0142ynny napad bojowc\u00f3w dowodzonych przez J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego na poci\u0105g w Bezdanach w ramach akcji ekspropriacyjnej; wsparcia uczestnikom udziela Julian Smulikowski oraz cz\u0142onkowie organizacji nauczycielskiej.<\/p>\n<p><strong>1908 r.<\/strong>&nbsp;\u2013 Julian Smulikowski wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielem sekcji lwowskiej Zwi\u0105zku Walki Czynnej, organizacji, kt\u00f3rej tw\u00f3rc\u0105 i przyw\u00f3dc\u0105 by\u0142 J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Jej g\u0142\u00f3wnym celem by\u0142o przygotowanie kadry oficerskiej do przysz\u0142ej wojny z Rosj\u0105.<\/p>\n<p><strong>1910-1914<\/strong>&nbsp;\u2013 dzia\u0142alno\u015b\u0107 Smulikowskiego w ramach Zwi\u0105zku Strzeleckiego wraz z Mieczys\u0142awem Opa\u0142kiem i innymi przedstawicielami organizacji nauczycielskiej, na polecenie Pi\u0142sudskiego. P\u00f3\u017aniejszy wiceprezes ZNP zajmuje si\u0119 organizacj\u0105 Polskiego Skarbu Wojskowego, do kt\u00f3rego sw\u00f3j akces Zwi\u0105zek zg\u0142asza ju\u017c w 1913 r.<\/p>\n<p><strong>1906-1914<\/strong>&nbsp;\u2013 lwowskie mieszkanie Smulikowskich azylem dla cz\u0142onk\u00f3w organizacji nauczycielskich i niepodleg\u0142o\u015bciowych zwi\u0105zanych z Pi\u0142sudskim.<\/p>\n<p><strong>1913 r.<\/strong>&nbsp;(kwiecie\u0144) \u2013 J\u00f3zef Pi\u0142sudski wyg\u0142asza wyk\u0142ad dla nauczycieli we Lwowie, m\u00f3wi o polskich powstaniach narodowych, ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem 1863 r.<\/p>\n<p><strong>1913 r.<\/strong>&nbsp;(lipiec) \u2013 J\u00f3zef Pi\u0142sudski zosta\u0142 zaanga\u017cowany przez Zwi\u0105zek jako wyk\u0142adowca na Wakacyjnym Kursie Uniwersyteckim w Zakopanem.<\/p>\n<p><strong>1914 r.<\/strong>&nbsp;\u2013 15 lipca i 30 sierpnia uchwa\u0142y Zarz\u0105du Zwi\u0105zku Polskiego Nauczycielstwa Ludowego o wsparciu Legion\u00f3w Pi\u0142sudskiego oraz akcji werbunkowej i pomocy materialnej.<\/p>\n<p><strong>1914 r.<\/strong>&nbsp;(sierpie\u0144) \u2013 cz\u0142onkowie Zwi\u0105zku w Kompanii Kadrowej i innych formacjach legionowych; akces zg\u0142aszaj\u0105 m.in. rodzina Opa\u0142k\u00f3w, Boles\u0142aw Popowicz oraz Julian Smulikowski, kt\u00f3ry zostaje jednak skierowany do s\u0142u\u017cby werbunkowej z racji s\u0142abego zdrowia.<\/p>\n<p><strong>1914 r.<\/strong>&nbsp;\u2013 cz\u0142onkowie Zwi\u0105zku we w\u0142adzach Naczelnego Komitetu Narodowego \u2013 zaplecza Legion\u00f3w Pi\u0142sudskiego (m.in. Stanis\u0142aw Nowak, Roman Sowa, Julian Smulikowski) oraz w regionalnych strukturach tej organizacji.<\/p>\n<p><strong>1914-1918<\/strong>&nbsp;\u2013 wsparcie dzia\u0142a\u0144 niepodleg\u0142o\u015bciowych Legion\u00f3w Polskich, NKN, Skarbu Wojskowego, Polskiej Organizacji Wojskowej (POW) przez Zwi\u0105zek i nauczycielstwo \u2013 bezpo\u015bredni udzia\u0142 w walkach, dzia\u0142ania w strukturach organizacyjnych, wsparcie materialne i lokalowe.<\/p>\n<p><strong>1918 r.<\/strong>&nbsp;\u2013 odezwa Zwi\u0105zku o poparcie J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i rz\u0105du niepodleg\u0142ej Polski i udzia\u0142 we w\u0142adzach (rz\u0105d i Sejm) cz\u0142onk\u00f3w organizacji, m.in. Ksawerego Praussa, pierwszego ministra o\u015bwiaty II RP.<\/p>\n<p><strong>1918-1919<\/strong>&nbsp;\u2013 Julian Smulikowski jako cz\u0142onek POW bierze czynny udzia\u0142 w obronie Lwowa.<\/p>\n<p><strong>1919 r.<\/strong>&nbsp;(lipiec) \u2013 ustawa o przymusowym nauczaniu Pi\u0142sudskiego i Wojsku Polskim autorstwa Juliana Smulikowskiego, wsparta przez J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n<p><strong>1919 r.<\/strong>&nbsp;(grudzie\u0144) \u2013 podpisanie przez J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego dekretu o stabilizacji wynagrodzenia dla nauczycieli; obok podpisu \u00f3wczesnego Naczelnika Pa\u0144stwa \u2013 podpisy premiera J\u0119drzeja Moraczewskiego (wsp\u00f3\u0142pracownika Pi\u0142sudskiego i sympatyka Zwi\u0105zku) oraz ministra o\u015bwiaty Ksawerego Praussa.<\/p>\n<p><strong>1920 r.<\/strong>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>Julian Smulikowski i Stanis\u0142aw Nowak przekazuj\u0105 maj\u0105tek Zwi\u0105zku na potrzeby obrony kraju przed najazdem bolszewickim.<\/strong><\/p>\n<p><strong>1920 r.<\/strong>&nbsp;(lipiec) \u2013 odezwa prezesa Stanis\u0142awa Nowaka i Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Zwi\u0105zku do nauczycieli i zwi\u0105zkowc\u00f3w, wzywaj\u0105ca do obrony niepodleg\u0142o\u015bci zar\u00f3wno na froncie, jak i w ramach pracy na ty\u0142ach oraz apel o pomoc materialn\u0105.<\/p>\n<p><strong>1921 r.<\/strong>&nbsp;(maj) \u2013&nbsp;<strong>Przyznanie J\u00f3zefowi Pi\u0142sudskiemu na III Zje\u017adzie Delegat\u00f3w Zwi\u0105zku Polskiego Nauczycielstwa Szk\u00f3\u0142 Powszechnych honorowego cz\u0142onkostwa w Zwi\u0105zku.<\/strong><\/p>\n<p><strong>1923 r.<\/strong>&nbsp;(wrzesie\u0144) \u2013 J\u00f3zef Pi\u0142sudski honorowym go\u015bciem na IV Zje\u017adzie Delegat\u00f3w ZPNSP. W\u00f3wczas padaj\u0105 s\u0142ynne s\u0142owa:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>\u201eObok pracy wojskowej, kt\u00f3ra byt nasz utrwali\u0142a, utrwali\u0142a sw\u0105 krwi\u0105, jeste\u015bcie tymi, kt\u00f3rzy w prawdziwym odrodzeniu Polski i odrodzeniu cz\u0142owieka polskiego macie najwi\u0119ksze prawo do zas\u0142ugi. \u017bycie wasze p\u0142yn\u0119\u0142o w tej samej ci\u0119\u017ckiej pracy, w jakiej p\u0142yn\u0119\u0142o \u017cycie \u017co\u0142nierskie\u201d.<\/p><\/blockquote>\n<p><strong>1926 r.<\/strong>&nbsp;\u2013 wsparcie Zwi\u0105zku dla przewrotu majowego J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego \u2013 uchwa\u0142a Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego ZPNSP.<\/p>\n<p><strong>1926 r.<\/strong>&nbsp;\u2013&nbsp;<strong>uchwalenie przez Sejm pierwszej pragmatyki nauczycielskiej (poprzedniczki Karty Nauczyciela) przy wsparciu J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/strong><\/p>\n<p><strong>1927 r<\/strong>. (luty) \u2013 podj\u0119to decyzj\u0119 o powo\u0142aniu Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego (dzi\u015b Akademia Wychowania Fizycznego na Bielanach im Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego). W\u015br\u00f3d os\u00f3b bior\u0105cych udzia\u0142 w tym posiedzeniu s\u0105: J\u00f3zef Pi\u0142sudski oraz Julian Smulikowski, g\u0142\u00f3wny inicjator.<\/p>\n<p><strong>1930 r.<\/strong>&nbsp;\u2013 udzia\u0142 Marsza\u0142ka w uroczysto\u015bciach dziesi\u0119ciolecia istnienia Siedmioklasowej Publicznej Szko\u0142y Powszechnej (b. Kolejowej) im. J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, kt\u00f3ra by\u0142a prowadzona przez ZNP. Na pierwszej stronie pami\u0105tkowego wydawnictwa z tej okazji Marsza\u0142ek umie\u015bci\u0142 odr\u0119czny wpis:<\/p>\n<blockquote class=\"wp-block-quote\"><p>\u201eNauczyciel i dzieci stworz\u0105 szko\u0142\u0119. Dzieci bez nauczycieli, nauczyciele bez dzieci nie tworz\u0105 szko\u0142y. Razem musz\u0105 pracowa\u0107, razem biedowa\u0107 i razem \u015bmia\u0107 si\u0119 weso\u0142o. J. Pi\u0142sudski\u201d (Archiwum Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego ZNP w Warszawie).<\/p><\/blockquote>\n<p><strong>1935 r<\/strong>. (12 maja) \u2013 \u015bmier\u0107 J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego i udzia\u0142 kierownictwa ZNP w uroczysto\u015bciach pogrzebowych i \u017ca\u0142obnych. Zarz\u0105d G\u0142\u00f3wny podejmuje uchwa\u0142\u0119 o upami\u0119tnieniu Marsza\u0142ka, powstaj\u0105 okoliczno\u015bciowe wydawnictwa zwi\u0105zkowe, zbi\u00f3rka na kopiec J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, zwi\u0105zkowcy uczestnicz\u0105 w jego budowie.<\/p>\n<p><strong>1937 r.<\/strong>&nbsp;(pa\u017adziernik) \u2013&nbsp;<strong>nadanie honorowego cz\u0142onkostwa Zwi\u0105zku Nauczycielstwa Polskiego Aleksandrze Pi\u0142sudskiej, \u017conie Marsza\u0142ka.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Opracowa\u0142&nbsp;dr Piotr Wierzbicki, ZNP Krak\u00f3w-\u015ar\u00f3dmie\u015bcie<\/strong><\/p>\n<p>Publikacja: www.glos.pl<\/p>\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-znp wp-block-embed-znp\">\n<div class=\"wp-block-embed__wrapper\">&nbsp;<\/div>\n<\/figure>\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-znp wp-block-embed-znp\">\n<div class=\"wp-block-embed__wrapper\">&nbsp;<\/div>\n<\/figure>\n<figure class=\"wp-block-embed is-type-wp-embed is-provider-znp wp-block-embed-znp\">\n<div class=\"wp-block-embed__wrapper\">&nbsp;<\/div>\n<\/figure>\n<\/article>\n<div class=\"navigation\">&nbsp;<\/div>\n<div class=\"row prev-next-navi pt-3 pb-3 mb-5\">\n<div class=\"col-6 post-previous pl-3\"><a class=\"previous\" href=\"https:\/\/znp.edu.pl\/sprostowanie-informacji-podanej-przez-portal-oko-press\/\"><i class=\"fa fa-arrow-left\"><\/i> Previous Article<\/a> <strong><a href=\"https:\/\/znp.edu.pl\/sprostowanie-informacji-podanej-przez-portal-oko-press\/\">Sprostowanie informacji podanej przez portal OKO.press<\/a><\/strong><\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Jeste\u015bmy dumni, \u017ce w pierwszym szeregu bojownik\u00f3w Niepodleg\u0142o\u015bci, u boku Marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego, stali nauczyciele \u2013 cz\u0142onkowie Zwi\u0105zku!Po 123 latach zabor\u00f3w nasz kraj wr\u00f3ci\u0142 na map\u0119 Europy. 11 listopada 1918 r., czyli dzie\u0144 po powrocie z Magdeburga do Warszawy, J\u00f3zef Pi\u0142sudski otrzyma\u0142 od Rady Regencyjnej w\u0142adz\u0119 wojskow\u0105, a nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej \u2013 pe\u0142ni\u0119 w\u0142adzy. Z postaci\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":73,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0},"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3743"}],"collection":[{"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/73"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3743"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3743\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3745,"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3743\/revisions\/3745"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3743"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3743"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/nowahuta.znp.edu.pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3743"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}